Font Size

SCREEN

Cpanel
Νέα σε τίτλους:

ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο. Η ΑΝΑΡΧΗ ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΘΟΥΜΕ ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ (ΜΕΡΟΣ Γˊ).

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο. Η ΑΝΑΡΧΗ ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΘΟΥΜΕ ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ (ΜΕΡΟΣ Γˊ).

ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

Όπως υποδεικνύει και η ονομασία τους είναι δίκτυα ανταλλαγής προϊόντων και υπηρεσιών, τα οποία καταγράφουν ηλεκτρονικά τις συναλλαγές μεταξύ των μελών τους. Τα δίκτυα αυτά συντηρούνται μέσω των συνδρομών των μελών τους ή/και ποσοστιαίων χρεώσεων πάνω στην τιμή ανταλλαγής ή ακόμη και μέσω στάνταρ χρεώσεων σε κάθε ανταλλαγή. Επίσης ενδέχεται να χρεώνουν τις επιχειρήσεις αλλά και τους ελεύθερους επαγγελματίες που συναλλάσσονται μέσω αυτών.

Προκειμένου να λειτουργήσουν τα δίκτυα αυτά πρέπει ναντιμετωπίσουν το ζήτημα της «κοστολόγησης» των προϊόντων και των υπηρεσιών. Για τον λόγο αυτό υπάρχουν δύο τρόποι οι οποίοι έχουν ακολουθηθεί από τα εν λόγω δίκτυα ανταλλαγών. Στην πλειοψηφία τους οι τιμές καθορίζονται συλλογικά και εκφράζονται:

  • είτε μέσω συμβολικών νομισματικών μονάδων (δικής τους έμπνευσης ή που απλά τις έχουν υιοθετήσει π.χ. bitcoins).
  • είτε μέσω χρονομονάδων.

Τα πλεονεκτήματα της συμμετοχής επιχειρήσεων και ελευθέρων επαγγελματιών σˊαυτά τα δίκτυα ανταλλαγής είναι περισσότερα από το τυχόν μειονέκτημα της μειωμένης τιμής στην οποία προσφέρουν τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους. Ένα από τα πλεονεκτήματα είναι ότι γίνονται γνωστοί σε μεγάλο κύκλο πελατών με μικρότερο κόστος από αυτό των επαγγελματικών καταλόγων (π.χ. «Χρυσός Οδηγός». Ένα άλλο πλεονέκτημα είναι ότι συμμετέχοντας σαυτά τα δίκτυα φαίνονται να συμμερίζονται τούς σκοπούς και τις επιδιώξεις των δικτύων αυτών όπως και τις απαιτήσεις για την ποιότητα των προϊόντων και των υπηρεσιών (ποιότητα και πιστοποίηση της κατά κύριο λόγο). Αποκτούν έτσι μιά συγκεκριμένη φήμη η οποία ενδέχεται ναποτελέσει το «διαβατήριο» τους για το μέλλον, ενώ ταυτόχρονα όσο παλαιότερα έχουν ενταχθεί στο δίκτυο, τόσο μεγαλύτερη πελατειακή βάση αποκτούν (με την προϋπόθεση ότι διατηρούν τα στάνταρ ποιότητας που τους έκαναν γνωστούς). Τέλος υπάρχει η τάση να θεωρούνται τα μέλη των δικτύων ανταλλαγής περισσότερο συνειδητοποιημένα («ψαγμένα») σε σχέση με όσους ψωνίζουν με τους «παραδοσιακούς» τρόπους οπότε η προτίμηση των τελευταίων τους προσδίδει μεγαλύτερη αξιοπιστία («αφού τους επέλεξαν αυτοί...»).

 

ΧΡΟΝΟΤΡΑΠΕΖΕΣ

Είναι αυτό που ακριβώς υποδεικνύει ο τίτλος. Πρόκειται για δίκτυα «ανταλλαγής χρόνου» στα οποία κάθε μέλος των δικτύων αυτών δηλώνει πόσες ώρες μπορεί να διαθέσει σε μια χρονική περίοδο προκειμένου να παρέχει μια υπηρεσία (π.χ. λογιστική παρακολούθηση) έναντι μιας υπηρεσίας που χρειάζεται (π.χ. μπέϊμπι σίτινγκ αντί λογιστικής παρακολούθησης για περίοδο ενός μηνός).

Όπως γίνεται λοιπόν κατανοητό όταν ένας χρήστης προσφέρει χρόνο δεσμεύεται έναντι των υπολοίπων χρηστών για την υπηρεσία που θέτει στην υπηρεσία των υπολοίπων και «πιστώνεται» στο σύστημα της χρονοτράπεζας. Αντιθέτως όταν δέχεται την υπηρεσία που επιθυμεί «χρεώνεται», κάνοντας χρήση της υπηρεσίας που προσφέρει κάποιος άλλος ο οποίος αντίστοιχα «πιστώνεται» την ίδια στιγμή.

Οι θετικές επιπτώσεις του συστήματος αυτού ξεκινούν από τη στιγμή που το σύστημα διαδίδεται ευρέως ή όταν οι υπηρεσίες ενός χρήστη είναι από τις πλέον απαραίτητες. Σε τέτοιες περιπτώσεις ο χρήστης μπορεί να έχει πλήρη απασχόληση (ακόμα και αν επισήμως συγκαταλέγεται στους ανέργους) την ίδια στιγμή που σε αντιστάθμισμα λαμβάνει υπηρεσίες που έχει ανάγκη. Όπως λέει και ένα ρητό: «έχασα την δουλειά μου, βρήκα μια απασχόληση».

Στις ΧΡΟΝΟΤΡΑΠΕΖΕΣ η μια ώρα ιατρικής παρακολούθησης αντιστοιχεί σε μια ώρα μπέϊμπι σίτινγκ. Συνεπώς καμία υπηρεσία δεν είναι σημαντικότερη από κάποια άλλη.

 

ΗΘΙΚΟΙ ΤΡΑΠΕΖΙΤΕΣ

Ο όρος «ηθικοί τραπεζίτες» ή εναλλακτικά «ηθικές τράπεζες» στους περισσότερους από εμάς φαίνεται ειρωνικός. Ωστόσο με τον όρο αυτό δηλώνεται τις τελευταίες δεκαετίες η δραστηριοποίηση κάποιων τραπεζών σε περιοχές του πλανήτη οι οποίες είναι υπανάπτυκτες και στις οποίες οι «ηθικές» αυτές τράπεζες χρηματοδοτούν δραστηριότητες για τις οποίες κανείς άλλος από το παραδοσιακό τραπεζικό σύστημα δεν ενδιαφέρεται (εξαιτίας του μικρού περιθωρίου κέρδους) να τις χρηματοδοτήσει.

Οι «ηθικοί τραπεζίτες» δανειοδοτούν με χαμηλά επιτόκια κυρίως γυναίκες, οι οποίες εξαιτίας της απουσίας των συζύγων τους για το κυνήγι του καθημερινού μεροκάματου έχουν αναλάβει πλήρως την συντήρηση της οικογένειας. Αυτές χρησιμοποιούν τα λεφτά που δανείζονται για να βελτιώσουν και ν’ αυξήσουν την παραγωγή μικρών εκτάσεων που έχουν στην κατοχή τους, προκειμένου να θρέψουν κατ’ αρχάς την οικογένεια τους και πουλώντας το περίσσευμα ν’ αποπληρώσουν το δάνειο που έχουν λάβει. Με τον τρόπο αυτό βελτιώνουν την θέση της οικογένειας τους και αποκτούν οικονομική ανεξαρτησία (δηλαδή εξαρτώνται όλο και λιγότερο από τα λεφτά που «φέρνει» ο σύζυγος τους.

Εξαιτίας της συντηρητικότερης φύσης των γυναικών έχει παρατηρηθεί ότι αυτές είναι πιό αξιόπιστες από τους άντρες όταν δανείζονται. Αντίστοιχα οι φτωχοί οι οποίοι κατά τεκμήριο διακρίνονται σε σχέση με τους πλούσιους από «μπέσα» είναι πιο αξιόπιστοι στην αποπληρωμή των χρεών τους. Βέβαια σ’ αυτό βοηθούν και τα χαμηλά επιτόκια των «ηθικών τραπεζιτών», οι οποίοι μέσω των χαμηλών επιτοκίων και της για τον λόγο αυτό συνεπούς αποπληρωμής των δανείων που έχουν χορηγήσει δεν είναι εκτεθειμένοι στους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι «κανονικοί» τραπεζίτες. Οι «ηθικοί τραπεζίτες» δεν χρειάζεται να σχηματίζουν «προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις» για την περίπτωση που κάποιος δανειολήπτης δεν τους εξοφλήσει και συνεπώς τα επιτόκια τους παραμένουν χαμηλά αφού δεν χρειάζεται η πραγματοποίηση παραπάνω κερδών με τα οποία θα καλυφθεί η «χασούρα από τους μπαταχτσήδες».

Με το σύστημα των χαμηλότοκων δανείων χρηματοδοτούνται προγράμματα με τα οποία επιχειρείται το σταμάτημα της ερημοποίησης μέ τη χρήση της «στάγδην άρδευσης» ή η καταπολέμηση της ελονοσίας κ.α. Το σύστημα του χαμηλότοκου δανεισμού αφενός δίνει μιά λύση στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι τοπικές κοινωνίες και από την άλλη δεν θεωρείται «ελλεημοσύνη» από τους πλούσιους.

 

ΣΥΝΟΨΗ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Οι τρόποι που περιγράφηκαν παραπάνω είναι αυτοί οι οποίοι έχουν χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν και χρησιμοποιούνται και τώρα στο παρόν. Ωστόσο κανείς από τους παραπάνω δεν είναι πραγματικά πρωτοποριακός και δεν αμφισβητεί στην ουσία του το σημερινό σύστημα οικονομικής δραστηριότητας. Όλα τα παραπάνω μέτρα διαχειρίζονται τον Καπιταλιστικό τρόπο οργάνωσης της οικονομικής δραστηριότητας γυρνώντας όμως στις βασικές παραδοχές του συστήματος. Από την άποψη αυτή η υιοθέτηση των παραπάνω πρακτικών (είτε όλων είτε μεμονωμένων) εκτός της άμεσης ανακούφισης που προσφέρουν και της προοπτικής που δίνουν, προσφέρει τη δυνατότητα η συζήτηση για την οικονομία να επιστρέψει στα βασικά ξεφεύγοντας από τη μοναδική μέχρι τώρα επιδίωσξη των οικονομολόγων η οποία ήταν η με κάθε τρόπο αποφυγή των οικονομικών κρίσεων μέσω της μετάθεσης τους σ’ ένα απώτερο μέλλον. Κατά τη γνώμη μας δεν υπάρχει τρόπος να εφευρεθεί οικονομικό σύστημα το οποίο να βασίζεται στην ιδιοκτησία (ανεξαρτήτου νομικής μορφής, δηλαδή κρατική, κοινωνική, ιδιωτική) και του οποίου οι αγορές να βασίζονται στο χρήμα (οποιασδήποτε μορφής) που να μην αντιμετωπίζει κρίσεις. Οι κρίσεις όπως θα δούμε σε ξεχωριστό άρθρο δημιουργούνται εξ’ αιτίας ανεπαρκειών ενός ή και περισσοτέρων «συντελεστών παραγωγής». Τέτοιου είδους ελλείψεις ακόμα και αν γίνουν περισσότερο σπάνιες μέσω της κεντρικής οικονομικής διαχείρισης είναι αδύνατον να εξαφανιστούν γιατί είναι ενδημικές της οικονομικής δραστηριότητας. Παρότι η θεωρία επιτάσσει (και άρα δεν επιδέχεται διάψευσης) ότι όλα τα δρώντα οικονομικά υποκείμενα (δηλαδή όλοι μας) λαμβάνουν τις καθημερινές αποφάσεις τους αποκλειστικά με βάση το συμφέρον τους, τα ευρήματα ωστόσο δείχνουν ότι αυτό δεν συμβαίνει. Τώρα αν κάποιος ρωτήσει γιατί τόσο ο Καπιταλισμός όσο και ο ιδεολογικός αντίπαλος του Κομμουνισμός δεν λαμβάνουν υπόψη καθόλου την ψυχολογία και τις επιπτώσεις της στην οικονομική δραστηριότητα η απάντηση είναι μάλλον απλή. Αν το έκαναν θα κατέρρεαν υπό το βάρος της αποτυχίας τους να προβλέψουν προκαταβολικά την αντίδραση της «αγοράς» σχετικά με την εφαρμογή ενός μέτρου. Αν ίσχυε στην πράξη αυτό που γράφουν τα βιβλία, δεν θα χρειάζονταν διορθώσεις στα μοντέλα και εκ των υστέρων προσαρμογές προκειμένου αυτά να «πέφτουν μέσα» και έτσι να συνεχίσουν να θωρούνται αξιόπιστα.

 

ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΑΡΟΝΤΟΣ

Η «ανάγκη» είναι η μήτρα όλων των αλλαγών. Γι’ αυτό και οι αρχαίοι Έλληνες έλεγαν ότι: «ανάγκα και Θεοί πείθονται». Τα τελευταία χρόνια και δυστυχώς μόνο εξ’ αιτίας της κρίσης (λές και πρίν δεν υπήρχαν τα ίδια ακριβώς ζητήματα) άρχισαν να δημιουργούνται ανταλλακτικά δίκτυα, «κοινωνικά παντοπωλεία», να πωλούνται τρόφιμα απευθείας στους καταναλωτές (χωρίς μεσάζοντες) και εσχάτως να δημιουργούνται και «χρονοτράπεζες». Πιθανόν να έχετε δεί την διαφήμιση του Δήμου Μαραθώνα και των όμορων Δήμων, η οποία αναφέρεται σχεδόν σ’ όλους τους θεσμούς που παρουσιάσαμε μέχρι τώρα (ακόμη και στην χροντράπεζα).

Επίσης έχουν ληφθεί κάποια μέτρα για να ξαναγυρίσει όσος κόσμος μπορεί στην επαρχία (κυρίως στους τόπους καταγωγής του). Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν από την παραχώρηση γής για καλλιέργεια ως την «συμβολαιϊκή γεωργία» (καλλιέργεια συγκεκριμένων ειδών για λογαριασμό συγκεκριμένου πελάτη) και από την παραχώρηση ακατοίκητων σπιτιών ως την χρηματοδότηση της επαν-εκπαίδευσης (αν χρειάζεται) για την εγκατάσταση στην επαρχία. Εννοείται ότι τόσο για πολιτικούς λόγους όσο και για την αποσυμφόρηση της Αθήνας από «λούμπεν» πλέον άτομα, τα οποία είναι και η «πρώτη ύλη» για εξεγέρσεις, τα παραπάνω μέτρα θα ενταθούν από δώ και πέρα ειδικά αφού χρηματοδοτούνται προγράμματα της Ε.Ε.

Στο επόμενο άρθρο μας θα δώσουμε και την δική μας πρόταση μιλώντας ουσιαστικά και για τις γνωστές (τουλάχιστον από τ' όνομα τους) «Οικονομίες Κλίμακας».

 

ΓΛΩΣΣΑΡΙ

 

 

30 Σεπτέμβρη 2014.
παρατηρητής 1.

Διαβάστηκε 12310 φορές
 
 
   
Βρίσκεστε εδώ: Αρχική Κείμενα Παρατηρητηρίου ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο. Η ΑΝΑΡΧΗ ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΘΟΥΜΕ ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ (ΜΕΡΟΣ Γˊ).